یخ‌زدگی و ترکیدگی لوله در زمستان: پیشگیری و کار اضطراری
چرا لوله در سرما می‌ترکد، کدام لوله‌های خانه در خطرند، چطور قبل از سرما پیشگیری کنیم و اگر لوله یخ زد یا ترکید، در دقایق اول چه باید کرد.
هر زمستان چند شب هست که دمای تهران زیر صفر می‌رود، و صبحش تلفن‌ها شروع می‌شود: «لوله ترکیده». نکتهٔ مهم این است که خودِ یخ لوله را نمی‌ترکاند — بلکه فشار آبِ گیرافتاده بین تودهٔ یخ و شیر بسته است که جدارهٔ لوله را پاره می‌کند. برای همین ترک معمولاً جایی می‌افتد که اصلاً یخ نزده.
کدام لوله‌ها بیشتر در خطرند؟
- لوله‌های روی پشت‌بام و تراس که در معرض باد و سرمای مستقیم‌اند.
- لولهٔ کولر آبی — اگر پاییز تخلیه نشده باشد، تقریباً حتمی می‌ترکد.
- لوله‌های داخل دیوار سمت شمالی و دیوارهای بدون عایق.
- لولهٔ پارکینگ، حیاط و انباری بدون گرمایش.
- شیر آب حیاط و شلنگ متصل به آن.
پیشگیری — قبل از اولین سرما
- لولهٔ کولر آبی را تخلیه کنید و شیرش را ببندید. مهم‌ترین و فراموش‌شده‌ترین کار.
- لوله‌های در معرض سرما را با عایق فومی یا حتی پارچه و نایلون بپوشانید.
- شلنگ شیر حیاط را جدا کنید و شیر را تخلیه کنید.
- در شب‌های خیلی سرد، یک شیر را کمی باز بگذارید تا قطره‌قطره بچکد؛ جریان آب دیرتر یخ می‌زند و مهم‌تر، فشار پشت یخ انباشته نمی‌شود.
- اگر چند روز خانه نیستید، شیر اصلی آب را ببندید و لوله‌ها را تخلیه کنید.
- محل شیر اصلی آب را همین حالا پیدا کنید و مطمئن شوید باز و بسته می‌شود. نیمه‌شب وقت گشتن دنبالش نیست.
اگر لوله یخ زد (ولی هنوز نترکیده)
- شیر اصلی را ببندید.
- شیر نزدیک محل یخ‌زدگی را باز بگذارید تا وقتی یخ آب شد، فشار تخلیه شود.
- لوله را آرام گرم کنید: حولهٔ داغ، سشوار، یا گرم کردن فضای اتاق.
- هرگز از شعلهٔ مستقیم، مشعل یا آب جوش استفاده نکنید — لولهٔ فلزی ترک می‌خورد و لولهٔ پلیمری آب می‌شود.
اگر ترکید — سه کار در دقایق اول
- شیر اصلی آب را ببندید. هر دقیقه تأخیر یعنی آب بیشتر در دیوار و کف.
- اگر آب نزدیک پریز یا تابلو برق است، برق آن ناحیه را قطع کنید.
- آب جمع‌شده را تخلیه کنید و با سرویس‌کار تماس بگیرید.
ترکیدگی پنهان — خطرناک‌ترین حالت
گاهی لوله داخل دیوار یا زیر کف می‌ترکد و شما هیچ آبی نمی‌بینید؛ فقط چند روز بعد لکهٔ نم روی دیوار یا سقف ظاهر می‌شود، یا قبض آب ناگهان بالا می‌رود. اینجا شکستن دیوار از روی حدس، بدترین کار است — آب در مسیر حرکت می‌کند و جایی بیرون می‌زند که ترک نیست. با نشت یابی با دستگاه نقطهٔ دقیق پیدا می‌شود و فقط همان یک نقطه باز و ترمیم می‌شود.
برای ترکیدگی و نشتی اضطراری، شبانه‌روزی در تمام مناطق تهران در دسترسیم.
